Tanıma Tenfiz Davası

Yabancı mahkeme boşanma kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizi davası hakkında detaylı bilgi almak için tecrübeli boşanma hukuku avukatlarımız ile tanışın

Videoyu oynat

Yabancı boşanma kararlarının tanıma tenfizi, Türk hukuku bakımından büyük bir öneme sahiptir. Bugün yurt dışında yaşayan ve sayıları milyonları aşan Türk vatandaşları, yabancı ülkelerde eşlerine karşı boşanma davası açmakta, elde ettikleri kararların tanınması ve tenfizi istemiyle Türk mahkemelerine başvurmaktadırlar.

Yabancı boşanma kararlarının verildiği ülke dışında hukuki sonuçlar doğurması, kabul edilmesi tanıma tenfiz yoluyla sağlanmaktadır. Tanıma ve tenfiz birbirinden farklıdır.  Tanıma, yabancı bir mahkeme boşanma kararının onaylanması ve tanıma kararı veren ülke içinde geçerli olduğunun belgelenmesidir. Yani mahkeme hükmünün kesin hüküm etkisinin kabul edilmesi demektir. Tenfiz ise, icrai nitelik taşıyan yabancı mahkeme boşanma kararlarının hukuk sisteminde uygulanabilir hale gelmesini sağlamak için hükümle ilgili karar verilmesi demektir.

Yabancı boşanma kararlarının tanınması ve tenfizi, kişilerin hukuki güven ve istikrarını sağlamak bakımından önemlidir. Yabancı boşanma kararı tanınmakla eşler arasındaki evlilik birliğinin sona erdiği diğer ülkelerde de kabul edilmektedir. Böylece evliliklerin soybağı ve miras bakımından adil olmayan sonuçların ortaya çıkması önlenmektedir.

Yabancı mahkeme kararlarının verildiği devlet ülkesi dışında etkilerini doğurması milletlerarası özel hukukta tanıma ve tenfiz kavramları ile ifade edilmektedir.

Tanıma, bir mahkeme hükmünün kesin hüküm etkisinin yabancı bir devlet ülkesinde kabul edilmesidir. Tenfiz ise bir mahkeme hükmünün zorla icra etkisini verildiği devlet ülkesinden başka bir devlet ülkesinde göstermesidir.

Tanımlardan da anlaşılacağı üzere tanıma ve tenfiz arasında farklılık bulunmaktadır.

    1. Tenfizin aksine tanımadan beklenen amacın gerçekleşmesi için devlet organlarının harekete geçmesi ve icrai işlemlerin yapılması gerekmez. Tanıma kararı, yabancı mahkeme kararının tespitine yönelik bir karar olup tenfiz kararında olduğu gibi devlet organlarının harekete geçmesi sonucunu doğurmaz.
    2. Tenfizde aranan tüm koşullar tanımada aranmamaktadır. Tanımada tenfize oranla daha az koşul aranmakta ve yabancı mahkeme kararlarının tanınması kolaylaştırılmaktadır.
    3. Yabancı mahkeme kararının tanınması için tenfiz şart olmadığı halde tenfiz için tanıma şarttır.
    4. Tanımada kesin hüküm etkisi, “hükmün” verildiği ülkede kesinleşmesi anından itibaren ortaya çıkar. Oysa tenfizde zorla icra etkisi tenfiz kararının kesinleştiği andan itibaren ortaya çıkar.

Yaşadıkları ülkede boşanan kişilerin Türkiye’de evli gözükmeye devam ederler. Tanıma tenfiz davası, yabancı ülke mahkemesinde verilen kararının kesin hüküm veya kesin delil olarak kabul edilmesini sağlamaya yönelik açılan dava türüdür.

Tanıma davası, icrai nitelikli işlem gerekmeyen mahkeme kararları için gereklidir. Tenfiz davası, yabancı mahkemelerce dava sonucunda verilen, icrai nitelikli hükümlerin Türkiye’de de geçerli ve uygulanabilir hale gelmesini sağlayan dava türüdür.

Örneğin Fransa’da boşanan bir çiftin mahkeme kararında sadece boşanma kararı verilmiş ise boşanmanın yanında velayet, nafaka, tazminat gibi bir icrai nitelikli hüküm bulunmuyor ise tanıma davası açılır. Ancak boşanma kararında çocukların velayeti ve/veya nafakaya ilişkin hükümler de var ise bu durumda kararın tanınması yetmez; icra edilebilirlik açısından tenfiz davası da açılmalıdır.

Yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizi için açılacak davalarda aşağıda yer alan belgeler gerekmektedir;

  • Boşanmanın gerçekleştiğine dair yabancı mahkemece verilen kararın mühürlü ve ıslak imzalı aslı
  • Yabancı mahkemece verilen boşanmanın kararının kesinleşmiş olduğunu gösterir belgenin mühürlü ve ıslak imzalı aslı
  • Apostil Şerhi: Apostil, bir ülkede resmi makamlarca düzenlenen resmi belgelerin, başka bir ülkede geçerli sayılması için yapılan onaylama işlemidir. Tanıma ve tenfiz davası açısından apostil şerhi zorunlu bir unsurdur.
  • Yabancı mahkemece verilen boşanma kararının ve kesinleşme belgesinin noter onaylı Türkçe tercümesi
  • Pasaport ve kimlik kartı fotokopileri

Görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Ancak aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfiz taleplerinin Aile Mahkemelerinde yapılacağına ilişkin hükümlerde vardır. Yer yönünden yetkili mahkeme ise davayı açacak olan kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesinde, Türkiye’de yerleşim yeri veya sakin olduğu bir yer mevcut değilse Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden açılabilir.

Tanıma Tenfiz Davası

Yurtdışında(Avusturya, Almanya, Belçika, İngiltere, Amerika, Fransa vs.) resmi makamlar önünde evlilik birliğini sona erdirmeniz Türkiye’ de boşandığınız anlamına gelmez. Yurtdışında boşanan çiftler, Türkiye’de evli olarak gözükür. Bunun dışında çiftler Türkiye’de evli gözükmelerinden dolayı birbirlerinin mal varlıklarının mirasçı olabilme hakkına da sahiptir. Bu durumda yabancı mahkemede verilmiş boşanma kararlarının tanınmasına ve tenfizine ilişkin dava açmalısınız.

Tanıma tenfiz davası açmadığınız takdirde; Türkiye’de evli gözükmeye devam edersiniz. Bu nedenle yeniden evlenemez ve mallarınızın satışında problem yaşarsınız. Ayrıca Türkiye’de evli gözükmenizden dolayı eşler birbirlerinin mal varlıklarının mirasçı olabilme hakkına da sahip olurlar.

Tanıma tenfiz davası avukat aracılığıyla yürütülüyorsa tarafların dava için Türkiye’ye gelme zorunluluğu bulunmamaktadır. Avukat aracılığıyla takip ettirilmesi halinde davacının özellikle katılma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Her iki taraf farklı avukata vekalet vererek tanıma ve tenfiz davası açılmış ise mahkemenin iş yoğunluğu da gözetilerek 2 (iki) ya da 3 (üç) ay içerisinde işlemler tamamlanacaktır. Ancak yalnızca tek taraf avukata vekalet vermiş ise yaklaşık süreç 1 (bir) yıla kadar uzamaktadır.

Tanıma tenfiz davası davayı açacak olan kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesinde, Türkiye’de yerleşim yeri veya sakin olduğu bir yer mevcut değilse Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden açılabilir.

Bilgi Merkezi