LİMİTED ŞİRKETTE ORTAKLARIN ÇIKMA HAKKI

LİMİTED ŞİRKETTE ORTAKLARIN ÇIKMA HAKKI

26.01.2021

Limited şirkette ortaklık sıfatının kaybedilmesi sebeplerinden biri de çıkma halidir. Çıkma halleri kanunda açıkça sayılmıştır. Ve bu haller kanunda yazılı haller ile sınırlı kalmayıp kendi isteği ile de bir ortağın ayrılma hakkı vardır.

 

LİMİTED ŞİRKETTE ORTAKLARIN ÇIKMA HALLERİ

Esas Sermaye Payının Tamamen Devri

Ortaklıktan çıkmak isteyen ortak, limited şirket kurulurken ortaya koyduğu esas sermayenin tamamını bir başkasına devrederse ortaklık sıfatını kaybetmiş olur.

Şirket sözleşmesinde esas sermaye payının devri için aksi öngörülmemişse genel kurulun onayı şarttır ve genel kurul sebep göstermeksizin onay red edebilir. Hatta kanun şirket sözleşmesinde sermaye payının devrinin yasaklanabileceğine izin vermiştir. Bu gibi hallerde ortakların esas sermaye payının devri ile ortaklıktan çıkması mümkün olmayacaktır.

 

Esas Sermaye Payının, Miras, Eşler Arasındaki Mal Rejimine İlişkin Hükümler Veya  İcra Yoluyla Geçmesi Halinde

Türk Ticaret Kanunu’nun 596. Maddesinde bu husus açıkça düzenlenmiştir. Hükme göre ‘ Esas sermaye payının, miras, eşler arasındaki mal rejimine ilişkin hükümler veya icra yoluyla geçmesi hâllerinde, tüm haklar ve borçlar, genel kurulun onayına gerek olmaksızın, esas sermaye payını iktisap eden kişiye geçer. ’

 

Payın İtfası Durumunda

Şirketin bazı hallerde esas sermaye azalması yoluna gitmesi gerekecektir. Kural olarak sermaye azaltılırken tüm pay sahipleri arasında eşitlik ilkesi gereği tüm pay sahiplerinin paylarında aynı oranda itfa söz konusu olacaktır. Ancak pay sahibinin kendi rızasıyla payının tamamını itfa ettiği durumda artık o pay sahibinin ortaklık sıfatı kalmayacaktır.

 

Tüm Ortakların Kabul Etmesi İle

Şirket sözleşmesinde ortaklıktan çıkma ile ilgili bir düzenleme olmamasına rağmen ortaklıktan çıkmak isteyen kişinin çıkmasına tüm ortaklar rıza veriyorsa yani bu kadar tüm ortaklarca oy birliği ile alınan bir kararsa ortaklıktan çıkma gerçekleşecektir.

 

Şirket Sözleşmesindeki Çıkma Nedenlerinin Gerçekleşmesi Halinde

Türk Ticaret Kanunu’nun 638/1. Maddesi ortağın şirket sözleşmesine dayanarak çıkma hakkını düzenlemiştir. Hükme göre ‘ Şirket sözleşmesi, ortaklara şirketten çıkma hakkını tanıyabilir, bu hakkın kullanılmasını belirli şartlara bağlayabilir. ’

Maddeden çıkan sonuca göre şirket sözleşmesinde ortaklara çıkma hakkı tanınmadıysa ortaklar ancak kanunda yazan hallere bağlı olarak ortaklıktan çıkacaklardır. Ancak ortak, şirket sözleşmesinde yazılı olmayan başka haklı sebebe dayanarak dava açmışsa mahkeme bu halde de sebebin haklılığını tartışacaktır.

 

Haklı Nedene Dayanarak Mahkeme Kararı İle Ortaklıktan Çıkma

Türk Ticaret Kanunu’nun 638/2. Maddesine göre haklı bir sebebe dayanarak çıkmak isteyen ortağın ortaklıktan çıkmak için tek taraflı irade beyanı yeterli olmayacak, ek olarak mahkemede dava açması gerekecektir.

Şirket sözleşmesinde haklı sebep ile çıkma konularının neler olduğu yazmıyorsa haklı sebebin varlığını mahkeme takdir edecektir. Ancak her halde haklı sebebin, çıkmak isteyen ortak için ortaklığı çekilmez ve katlanılma hale sokması gerekecektir.

Şirket sözleşmesinde haklı sebeplerin yazılı olması halinde ise mahkeme haklı sebebi değerlendirmeyip sadece haklı sebebi dava konusu dayanak ile örtüşüp örtüşmediğini kontrol edecek, haklı sebep değerlendirmesi yapmayacaktır.

Çıkma Bildirimine Katılma Yoluyla Veya Çıkma Davasına Katılma Yoluyla Ortaklıktan Çıkma

 

Türk Ticaret Kanunu’nun 639. Maddesinde belirtilen hallerde ortaklara, ortaklıktan ayrılmak için iki yol daha sunulmuştur. Buna göre, Ortaklardan biri şirket sözleşmesindeki hükme dayanarak çıkma istediği veya haklı sebeplerden dolayı çıkma davası açtığı takdirde, müdür veya müdürler gecikmeksizin diğer ortakları bundan haberdar ederler. Bu bildirimden itibaren 1 ay içinde, şirket sözleşmesinde yazılı olan haklı sebebin kendi içinde geçerli olduğunu ileri sürerek çıkmaya katılacağını bildirme veya açacağı ayrı bir dava ile haklı sebep nedeni ile çıkma davasına katılma hakkına sahiptir.

Bildirimden itibaren 1 aylık süre hak düşürücü süre olup, sürenin dolumu halinde bu maddeye dayanarak ortaklıktan çıkmak mümkün olmayacaktır.

 

Hâkimiyetin Hukuka Aykırı Kullanılması Halinde Bağlı Şirket Ortağının Çıkma Hakkı

Hâkim ve bağlı şirketin tanımı Türk Ticaret Kanunu’nun 175. Maddesinde açıkça belirtilmiştir. 202. Maddede ise hakim şirketin hâkimiyetini kullanırken bağlı şirketi kayba uğratacak işlemleri yapmasını yasaklamıştır. Ancak hâkim şirketin bağlı şirketi kayba uğratması halinde hakime takdir yetkisi tanınmış tazminat yerine hakkaniyete uygun düşecekse, talep üzerine payların hâkim şirket tarafından satın alınmasına veya duruma uygun düşen başkaca bir çözüme karar verebileceğini düzenlemiştir. Yani ayrılma için, bağlı şirketin kayba uğraması, bu kaybı faaliyet yılı içinde denkleştirmemesi ve hakimin tazminata kadar vermemesi gerekmektedir.

 

Şirketin Birleşmesi Ve Tür Değiştirmesi Durumunda Ortaklıktan Çıkma Hakkının Kullanılması

Şirketin birleşmesini onaylamayan ve ortaklığı sürdürmek istemeyen ortaklar için Türk Ticaret Kanun’u ’Ayrılma akçesi’ kenar başlıklı 141.maddesini düzenlemiştir. Buna göre birleşme sözleşmesinde düzenlenmesi halinde ortaklara, pay ve ortaklık haklarının iktisabı ile iktisap olunacak şirket paylarının gerçek değeri üzerinden hesaplanacak bir ayrılma akçesini seçebilecekleri belirtilmiştir.

Ek olarak şirketin geçerli olarak tür değişmesinde Türk Ticaret Kanunu 191/1 gereği ortağın ayrılma akçesi karşılığında ayrılma hakkı olacaktır.

 

 

 

 

 

 


TÜRKİYE İLE İNGİLTERE ARASINDA SERBEST TİCARET ANLAŞMASI NELER GETİRİYOR?
TÜRKİYE İLE İNGİLTERE ARASINDA SERBEST TİCARET ANLAŞMASI NELER GETİRİYOR?
Birleşik Krallık 31 Aralık 2020 itibariyle Avrupa Birliğinden çıktı. Böylece Avrupa Birliği ile diğer ülkeler arasındaki Gümrük Birliği anlaşmaları da Birleşik Krallık için sona ermiş
DEVAMINI OKU>
Gemi Sicili Nedir ?
Gemi Sicili Nedir ?
“Gemi sicili, gemilerin kaydına mahsus bir kütüktür. Kanun iktisadi bakımdan önemi haiz ve üçüncü şahısları ilgilendiren bazı hukuki münasebetlerin aleni hale getirilmesini arzu
DEVAMINI OKU>
Hedeflerinize ulaşabilmek için
ticari bakış açısı ile hukuki uzmanlığı
birleştirerek yaratıcı ve pratik
çözümler öneriyoruz.
İLETİŞİM