Eylül 7, 2021 ,

Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir, Nereye Başvurulur ve Usulü Nedir?

Boşanma, evlilik birliğinin mahkeme kararının kesinleşmesi ile son bulmasıdır. Boşanma tarihi, boşanma kararının kesinleştiği tarihtir. Yabancı mahkemelerce verilen boşanma kararlarının Türkiye’de işlem görebilmesine esas olmak üzere Türk mahkemelerince tenfiz veya tanıma kararı verilip, kesinleşmesi halinde, yabancı mahkemece verilmiş olan kararın kesinleşme tarihi, boşanma tarihi olarak kabul edilir.

Anlaşmalı Boşanma Davası

Anlaşmalı boşanma en az 1 yıllık evlilik sürdüren eşlerin, birlikte mahkemeye başvurmasıyla ya da eşlerden birisinin diğerinin açtığı boşanma davasını kabul etmesi ile gerçekleşir. Eşler serbest iradeleri ile boşanmanın mali sonuçları, ortak çocuklar gibi boşanmanın şartları konusunda anlaşmaları halinde davaları anlaşmalı boşanma olarak aksi durumda ise çekişmeli boşanma olarak devam eder ve sonuçlanır. 

Evlilik birliğinin sarsılması, taraflar açısından sürdürülemez hale gelmesi halinde her ne kadar tatsız da olsa boşanma kavramı hayatın bir gerçeği olarak karşımıza çıkar.

Anlaşmalı boşanma Türk Medeni Kanunu’nda boşanma sebepleri arasında sayılan ‘Evlilik Birliğinin Sarsılması’ başlıklı 166/3. maddesiyle düzenlenmiştir. Maddeye göre; ‘Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi halinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır.’

Anlaşmalı Boşanma Protokolü

Anlaşmalı boşanmada müşterek çocukların durumu ve mali sonuçlar bakımından bir anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanır.

Hakimin re’sen yapacağı değerlendirme sonucunda; hazırlanan bu anlaşmalı boşanma protokolünün gereken koşulları sağladığı kanısına varılırsa istenen boşanma gerçekleşir. Bu sayede sayesinde eşler, hızlı ve kendi iradeleri ile belirledikleri koşullar ile boşanma olanağına sahip olmaktadır.

Anlaşmalı boşanma davası sonucunda verilecek hüküm tereddüt yaratmayacak şekilde kesin olmalıdır. Bu davada esas alınan unsur, genel boşanma sebepleri arasında yer alan “evlilik birliğinin temelinden sarsılması” şartının somutlaşmasıdır. Eşler arasındaki ortak irade ise, bu hususta adeta bir karine yaratmaktadır. Vekil aracılığı ile beyanda bulunulması durumunda da eşlerin hakim tarafından bizzat dinlenmesi, boşanma davasının özgür irade ile verilmiş bir karar olup olmadığının değerlendirilmesi bakımından gereklidir.

İmzalanan protokol, ıslak imzalı olmalı ve ıslak imzanın belli olması adına mavi tükenmez kalem ile imzalanmalıdır. Ayrıca protokolde imzalanan tarih de belirtilmelidir.

Anlaşmalı boşanma davasının şartları nelerdir?

Anlaşmalı boşanma davasının görülebilmesi için bazı şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir.

 Evlilik en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Burada esas olan tarih resmi nikâh tarihidir. 

 Eşler boşanmak için ya birlikte başvurmaları ya da eşlerden birinin başvurması halinde diğer eşin başvuran tarafın davasını kabul etmesi gerekir.

 Dava açıldıktan sonra eşlerin duruşmaya bizzat gidip boşanmaya ilişkin irade beyanlarını hakim önünde açıklamaları gerekir. Eşler, hakim tarafından dinlendiklerinde, hakim tarafından serbest irade açıklamasında bulundukları kanaatine varılmalıdır.

 Eşlerin anlaşmalı olarak boşanabilmeleri için ortak boşanma iradelerinin dava sonuçlanıncaya ve hüküm kesinleşinceye kadar devam etmesi de gerekir. Belirtmek gerekir ki, boşanma kararı kesinleşinceye kadar eşlerden birinin boşanma isteğinden vazgeçmesi veya boşanmanın mali sonuçları ve ortak çocukların durumu konusunda anlaştıkları ortak irade beyanından dönmesi halinde boşanma davası çekişmeli boşanmaya dönüşür. 

 Eşlerin boşanmanın mali sonuçları ile ortak çocukların durumu hususunda kabul edecek oldukları anlaşmalı boşanma protokolü hakim tarafından uygun bulunmalıdır. Kanuna göre hakim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Böyle bir durumda hakim tarafından yapılan değişikliklerin eşler tarafından da kabul edilmesi halinde eşlerin boşanmasına karar verilebilecektir.

Anlaşmalı boşanma davası için nereye başvurulur ve usulü nedir?

Aile hukukundan doğan davalardan birisi olan anlaşmalı boşanma davası Aile Mahkemesinde açılır. Yani Anlaşmalı veya çekişmeli her türlü boşanma davası için görevli mahkeme aile mahkemesidir. Ancak, Aile Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde Aile Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi de davaya bakabilmektedir.

Anlaşmalı boşanma davaları çekişmeli boşanma davalarına oranla daha kısa zamanda sonuçlanabilmekle beraber önemle belirtmek gerekir ki mahkeme tarafından boşanma kararı verilmesi halinde bu kararın eşlerin her ikisi tarafından da tebliğ alınarak kesinleştirilmesi gerekmektedir. Karar kesinleşmeden anlaşmalı boşanma davası sonuçlanmış olmaz.

Yetkili mahkeme ise Kanuna göre eşlerden birisinin yerleşim yerindeki Aile Mahkemesi ya da davadan önce 6 ay birlikte oturdukları yerdeki Aile Mahkemesidir.

Anlaşmalı boşanma davası, taraflarca hazırlanan anlaşmalı boşanma protokolü dilekçeye eklenmek suretiyle Aile Mahkemesi’ne sunulacak bir dilekçe ile açılır. Davanın açılmasının akabinde mahkeme tarafından Tensip Zaptı hazırlanır ve taraflara duruşma günü tebliğ edilir. Davanın tek celsede ve en erken şekilde sonuçlanması için boşanma avukatı ile yapılacak başvuru neticesinde davanın açıldığı tarihten itibaren en geç 1 ay içinde duruşma günü alınabilmektedir.

Anlaşmalı boşanma davasında hazırlanacak dava dilekçesinde hazırlanan anlaşmalı boşanma protokolüne atıf yapılmalı, tarafların bu protokol kapsamında anlaştığı ve bu şartlar dahilinde boşanmayı kabul ettikleri açıkça belirtilmelidir. Ayrıca evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı ifade edilmelidir.